20-02-10: Verwacht: een lichte groei van het verblijfstoerisme

ContinuVakantieOnderzoek 2009

2009 was over het algemeen een redelijk goed jaar voor het binnenlands verblijfstoerisme. Dat blijkt uit het ContinuVakantieOnderzoek (CVO) 2009. Ook voor 2010 zijn de verwachtingen positief, al zal de recreatieondernemer er hard aan moeten trekken om mee te profiteren van de (licht) opwaartse lijn. "Het aantal binnenlandse vakanties zal wellicht wat stijgen, maar de bestedingen staan onder druk."

Het CVO verricht onderzoek naar het vakantiegedrag van Nederlanders en wordt vier keer per jaar gehouden onder een panel van 6.500 Nederlanders. Het representatieve onderzoek geeft een breed en diepgaand inzicht in de ontwikkelingen en trends op de Nederlandse vakantiemarkt. Het brengt niet alleen bestemmingen, duur van de vakanties en boekingswijzen in kaart, het geeft ook aan welke logiesvorm de toerist kiest en wat hij zoal uitgeeft tijdens zijn verblijf.

Na de laatste meting, die in oktober plaatsvindt, wordt de jaarbalans opgemaakt. "We zetten daarbij niet alleen de cijfers op een rij, maar geven ook verklaringen voor verschuivingen", vertelt Kees van der Most, directeur van NBTC-NIPO Research, uitvoerder van het CVO. "Voor 2009 had de economische crisis logischerwijs de meeste impact op de cijfers.

Verschuiving

Ondanks de crisis gingen Nederlanders het afgelopen jaar niet minder op vakantie. De koopkrachtstijging in 2009 (voor mensen met een baan) en de vele aanbiedingen en acties hebben daartoe volgens Van der Most zeker bijgedragen, maar het laat ook zien hoe belangrijk vakantie is voor de Nederlander. Al heeft deze wel bezuinigd: de vakantieganger bleef dichterbij, ging korter en besteedde minder. "De cijfers van 2009 tonen aan dat buitenlandse vakanties met een procent daalden, terwijl de binnenlandse vakanties stegen met drie procent. Uitgesplitst in sectoren zie je een groei van zes procent bij de binnenlandse bungalowvakanties en een groei van vijf procent bij de binnenlandse kampeervakanties." Opvallend noemt Van der Most de forse groei van het aantal vakanties naar Duitsland. "Duitsland zit duidelijk in een flow; in 2009 nam het aantal vakanties van Nederlanders in dit land toe met een half miljoen. Verschuivingen van deze omvang komen zelden voor. Een goede prijs-kwaliteitverhouding en het verbeterde imago van het land spelen hierin een belangrijke rol."

Al met al heeft de crisis volgens Van der Most goed uitgepakt voor het binnenlands verblijfstoerisme. "Daarin speelden ook andere factoren een belangrijke rol: het mooie weer van de afgelopen zomer, de promotie-inspanningen van verschillende partijen - denk aan de actie rondom de familie Lekkerweg - en ook de publiciteit rondom de oproep van staatssecretaris Heemskerk om in eigen land op vakantie te gaan. Al die factoren zorgden ervoor dat Nederland als een serieus alternatief voor een buitenlandse vakantie is weggezet.

Binnen is binnen

Aan de hand van de cijfers van het CVO van 2009 en van de te verwachten economische ontwikkelingen kan een prognose voor 2010 worden uitgesproken. Voor het komende jaar verwacht Van der Most een lichte stijging van het binnenlands toerisme. "Ten opzichte van vorig jaar denken we dat het aantal binnenlandse vakanties zal groeien met zo'n één tot twee procent. Op het gebied van buitenlands toerisme verwachten we een daling van tussen de twee en vijf procent." De belangrijkste verklaring is volgens Van der Most wederom de economie. "De recessie mag weliswaar voorbij zijn, de gevolgen ervan nog niet. Voor 2010 wordt een lichte koopkrachtdaling verwacht en ook de werkeloosheid zal oplopen. We verwachten daarom dat vakantiegangers het net als in 2009 wat dichterbij zullen zoeken."

Positieve ervaringen van vakantiegangers die de afgelopen zomer de vakantie in eigen land doorbrachten vormen daarbij ook een stimulans. "Toen waren de omstandigheden door het mooioe zomerweer goed, waardoor er een goede kans is dat mensen hun vakanties in het binnenland zullen herhalen." 2010 wordt geen bijzonder goed jaar, denkt Van der Most. "Het aantal binnenlandse vakanties zal wellicht wat stijgen, maar de bestedingen staan nog steeds onder druk."

Recreatieondernemers staan tot die tijd voor de opdracht om boekingen binnen te halen. En ook dat lijkt een steeds lastiger aangelegenheid, want de trend is dat mensen hun vakanties steeds later boeken. En dat zal voor 2010 - het jaar van het WK voetbal in Zuid-afrika - nog nadrukkelijker het geval zijn, denkt Van der Most. "Veel mensen zullen zich pas na het WK op hun vakantie gaan richten. 2010 wordt daarmee net als vorig jaar een jaar van late boekers. Het is belangrijk om hier adequaat op in te spelen, door bijvoorbeeld korting te geven aan vroege boekers. Binnen is binnen."

Aansluitend op vragen over meer algemene aspecten van de vakantie neemt het CVO ook andere vragen mee. Zo zijn op verzoek van RECRON in 2009 de Gastvrij Nederland-recreantensegmenten opgenomen in het CVO. "We willen kennis ontwikkelen over de verschillende doelgroepen, zodat recreatieondernemers beter kunnen inspelen op de wensen van hun doelgroepen", legt beleidsmedewerker Merlijn Pietersma van RECRON uit.

Specifieke kennis

"Hoe oriënteren die verschillende groepen zich? Wat besteden ze? Het zou kunnen dat de ene doelgroep zich vooral laat leiden door internet, terwijl voor de andere de ANWB-gids een belanrgijk medium is. Met die specifieke kennis kun je als ondernemer beter inspelen op de wensen, behoeften en interesses van je doelgroepen. En als je dat jaarlijks uitvoert, zie je bovendien hoe je doelgroepen zich ontwikkelen."

Marktonderzoekbureau SmartAgency analyseert in opdracht van RECRON de Gastvrij Nederland-gerichte vragen binnen het CVO. Een belangrijke voorlopige conclusie is dat vooral de doelgroepen 'uitbundig geel' en 'gezellig lime' kozen voor een verblijf in Nederland, in plaats van in het buitenland, zegt André Doffer, als projectleider van The SmartAgent Company betrokken bij Gastvrij Nederland. "Vakantie is een eerste levensbehoefte en wordt niet zomaar afgeblazen. Wel zie je dat mensen iets eenvoudiger op vakantie gaan. We merken dat bungalowvakanties in het buitenland vervangen zijn door bungalowvakanties in Nederland en dat toeristen vaker kiezen voor een seizoensplaats op een Nederlandse camping. Dat maakt het voor hen mogelijk om gedurende het hele seizoen op elk gewenst moment naar de vakantieplek te gaan."

Overigens analyseerde The SmartAgent Company ook de groei van het aantal binnenlandse vakanties. 77 procent van deze groei (ruim 83 duizend van de totaal bijna 109 duizend geboekte vakanties) bleek te zijn gerealiseerd door de camping- en bungalowsector. "En dat is belangrijke winst", concludeert Doffer.

Bron: Recreactie, februari 2010